امروزه چالش‌هایی مانند مصرف بالای انرژی در ساختمان‌ها، تغییرات اقلیمی و ضرورت ارتقای کیفیت محیط ساخته‌شده، نیاز به استفاده از روش‌های علمی و داده‌محور در فرآیند طراحی را بیش از پیش آشکار کرده است. در این میان، «طراحی مبتنی بر عملکرد» (Performance-Based Design) به عنوان یکی از رویکردهای نوین معماری، امکان ارزیابی و بهینه‌سازی تصمیمات طراحی را از طریق شبیه‌سازی و تحلیل عملکرد ساختمان فراهم می‌کند [1].
با وجود توسعه ابزارهای پیشرفته تحلیل و شبیه‌سازی، همچنان فاصله‌ای میان فرآیند طراحی معماری و ارزیابی عملکرد ساختمان وجود دارد. بسیاری از تصمیمات طراحی بدون بررسی دقیق پیامدهای انرژی، نور روز، آسایش حرارتی و شرایط اقلیمی اتخاذ می‌شوند؛ در حالی که مطالعات نشان می‌دهد بهره‌گیری از تحلیل عملکرد می‌تواند به بهبود کیفیت محیط داخلی، کاهش مصرف انرژی و افزایش پایداری ساختمان‌ها منجر شود [1،2].
آزمایشگاه طراحی مبتنی بر عملکرد (HPD Lab) دانشگاه تهران با هدف ایجاد پیوند میان طراحی معماری، شبیه‌سازی عملکرد ساختمان و آموزش تخصصی تأسیس شده است. این آزمایشگاه بستری برای توسعه دانش، پژوهش و کاربرد روش‌های تحلیل عملکرد در مقیاس ساختمان و شهر فراهم می‌کند و تلاش دارد تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند طراحی تبدیل نماید.
منابع
[1] Attia S. Building Performance Simulation for Design and Operation. Routledge; 2018.
[2] Lechner N. Heating, Cooling, Lighting: Sustainable Design Methods for Architects. Wiley; 2021.
[3] UNEP & GlobalABC. Global Status Report for Buildings and Construction. United Nations Environment Programme; 2025.
